WZW C - wszystko, co powinnaś wiedzieć o wirusowym zapaleniu wątroby typu C

W minionym roku Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny dostali uczeni, którzy odkryli wirus HCV odpowiedzialny za wirusowe zapalenie wątroby typu C. Ich odkrycie ocaliło życie wielu ludziom. Może je ocalić także Tobie.

WZW C fot. shutterstock.com
  1. WZW C - jak często występuje?
  2. Co Ci może zrobić WZW C?
  3. Jak można się zarazić WZW C?
  4. Czy można leczyć WZW C?
  5. Jak sprawdzić, czy masz WZW C?

Wątroba to dosyć tajemniczy organ. Wszyscy wiedzą, że szkodzi jej alkohol, ale niewielu potrafi wyjaśnić, czym właściwie się zajmuje. I nic dziwnego, bo lista obowiązków wątroby jest tak długa, że trudno spamiętać wszystkie. Odtruwa, pomaga trawić, zapewnia krzepliwość krwi, magazynuje energię - jest jak robot wieloczynnościowy. Na dodatek, nawet gdy zaczyna jej coś dolegać, bardzo rzadko boli, co może uśpić Twoją czujność. Dzyń, dzyń! Pora się obudzić, bo na Twoją wątrobę czyhają wirusy.

REKLAMA

Jednym z największych zagrożeń dla Twojej wątroby są wirusy wywołujące zapalenia tego organu. Obecnie znamy sześć wirusów wywołujących takie choroby. Oznaczone są one literami: A, B, C, D, E, G. W Polsce najczęściej występują wirusowe zapalenia wątroby typu A, B i C. Zajmiemy się literką C, bo to właśnie odkrycie wirusa HCV zostało wyróżnione przez komitet noblowski.

1. WZW C - jak często występuje?

Na świecie wirusem HCV zakażonych jest – według różnych szacunków – od 80 do 160 milionów ludzi. W Polsce co roku rozpoznaje się kilka tysięcy zakażeń. Liczba rzeczywiście zakażonych jest nieznana, ponieważ wielu ludzi może być nosicielami lub mieć przewlekłe WZW C i nic o tym nie wiedzieć. Szacuje się, że zakażonych jest ok. 200 tysięcy Polek i Polaków, z czego z powagi sytuacji zdaje sobie sprawę jedynie 15-20%. Tak się bowiem nieszczęśliwie składa, że zakażenie WZW C może trwać nawet dwadzieścia lat i przez ten czas pozostawać niewykryte.

ZOBACZ TEŻ: Telemedycyna - jak działa i czy jest skuteczna?

2. Co Ci może zrobić WZW C?

Niestety, w tym czasie wirus po cichutku niszczy wątrobę – komórka po komórce – co w końcu, zwykle po około 20 latach, może doprowadzić do marskości wątroby i w rezultacie nawet śmierci. Jednak przez te lata wirus HCV nie musi się wcale ograniczać do wątroby. On jest na tyle sprytny, że potrafi się namnażać nie tylko w tym narządzie, a więc może np. spowodować kłębuszkowe zapalenie nerek lub zapalenie naczyń krwionośnych, zakażenie HCV może też zwiększać ryzyko np. zawału serca, udaru mózgu, chorób autoimmunologicznych i niektórych nowotworów (np. chłoniaków).

Co jeszcze dziwniejsze, według prof. Magdaleny Durlik, transplantologa, zakażenie HCV prawdopodobnie zwiększa również skłonność do zaburzeń psychicznych, m.in. osłabienia zdolności poznawczych czy choroby dwubiegunowej. Problem jest więc znacznie poważniejszy niż się wydaje. Tym bardziej że objawy zakażenia są albo zupełnie nieobecne, albo bardzo skąpe, albo bardzo niespecyficzne.

Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIZP-PZH) przypadki ostrego wirusowego zapalenia wątroby, w których wystąpiły objawy kliniczne, stanowiły nie więcej niż 20% wykrytych zakażeń. Najczęstsze symptomy to: osłabienie, przewlekłe zmęczenie, nadmierna senność, depresja, bóle mięśni, bóle stawów, stany podgorączkowe, utrata apetytu, nudności, wymioty, wzdęcia, zmniejszenie masy ciała, powiększenie wątroby i śledziony, świąd skóry, zażółcenie białek oczu i/lub skóry.

Objawy są tak nietypowe, że często pacjenci zakażeni HCV błąkają się od jednego specjalisty do drugiego i dopiero po dłuższym czasie któryś z lekarzy wpada na pomysł, że może to jednak WZW. No bo czy skojarzyłabyś przewlekłe zmęczenie albo bóle mięśni i gorączkę z wirusem wywołującym zapalenie wątroby? Najpierw szuka się innych, znacznie częstszych przyczyn, takich jak zatrucie pokarmowe albo grypa.

3. Jak można się zarazić WZW C?

Wirus HCV przenosi się przez krew. Co oznacza, że nie zarazisz się, gdy ktoś na Ciebie kaszlnie, nie zarazisz się też, pijąc z jednej szklanki z osobą zakażoną. No chyba że zarówno Ty, jak i ta osoba macie popękane do krwi usta – ale to byłby wyjątkowy pech. Jak wykazały badania epidemiologiczne opisane w analizie NIZP-PZH pt. „Wirusowe zapalenie wątroby typu C w Polsce w 2017 roku”, najczęstszym (ok. 70-80% przypadków) źródłem zakażenia były... zabiegi medyczne. Transfuzje, dializy, zabiegi chirurgiczne, nawet wizyty u dentysty mogą spowodować infekcję.

Drugim najczęstszym znanym źródłem zakażenia były narkotyki wstrzykiwane dożylnie. Ta droga zakażenia była jednak znacznie rzadsza – tylko ok. 6% przypadków. Zauważono również wzrost zakażeń drogą płciową, zwłaszcza wśród mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami zarażonymi HIV. Lekarze zwracają jednak uwagę, że do zakażenia może dojść również w gabinetach kosmetycznych, u fryzjera, w salonie tatuażu... Wszędzie tam, gdzie używa sie ostrych narzędzi.

Do zakażenia może dojść też np. podczas bójki, albo gdy dwie osoby używają wspólnej maszynki do golenia. Zakazić można się też w czasie kontaktów seksualnych, zwłaszcza stosunków analnych oraz takich, kiedy może dojść do naruszenia błon śluzowych, czyli np. naprawdę ostrego seksu. Są to jednak przypadki rzadkie.

4. Czy można leczyć WZW C?

To jest właśnie zasługa Harveya J. Altera, Michaela Houghtona i Charlesa M. Rice’a, czyli laureatów Nagrody Nobla za rok 2020. To oni pod koniec lat 80. odkryli kolejny wirus zapalenia wątroby. Odkrycie to pozwoliło stworzyć testy, które go wykrywają, a to z kolei pozwoliło radykalnie zmniejszyć ryzyko zakażenia preparatami krwiopochodnymi. Po prostu od początku lat 90. każdy dawca jest badany pod kątem zakażenia HCV. Wcześniej zakażona krew zarażała innych.

Wielką zasługą odkrycia wirusa HCV jest też opracowanie terapii antywirusowej. Dziś medycyna daje szansę na wyleczenie 99% chorych. Leczenie trwa od dwóch do sześciu miesięcy, ale jest skuteczne nawet w przypadkach przewlekłego WZW C, gdy wątroba jest już uszkodzona. Zmiany chorobowe mogą się nawet cofnąć.

REKLAMA

REKLAMA

5. Jak sprawdzić, czy masz WZW C?

Jeśli więc kiedykolwiek robiłaś sobie piercing lub tatuaż w niezbyt sterylnych warunkach, przyjmowałaś dożylnie narkotyki, miałaś kontakt z krwią lub przed 1992 rokiem miałaś przetaczaną krew, zrób sobie test.

Test z krwi żylnej na obecność przeciwciał anty-HCV kosztuje 30-50 zł, nie trzeba być na czczo i można go wykonać w większości laboratoriów. Wynik dodatni tego testu trzeba potwierdzić dokładniejszym (i droższym - ok. 150 zł) testem HCV RNA.

Pamiętasz? Większość ludzi zakażonych nie wie o zakażeniu i pozwala wirusowi po cichu demolować organizm. Ty mu na to nie pozwól.

Nie tylko C, czyli inne WZW występujące często w Polsce

WZW A

To tzw. choroba brudnych rąk. Wirus HAV przenosi się drogą pokarmową – wystarczy zjeść coś, co miało choćby pośredni kontakt ze stolcem osoby zarażonej. Ohyda, prawda? To właśnie dlatego mama kazała Ci zawsze myć ręce po skorzystaniu z toalety i przed jedzeniem. Wirusem HAV można się też zarazić przez kontakty seksualne. Istnieje szczepionka przeciwko WZW A – zaleca się ją m.in. pracownikom służby zdrowia i osobom mającym częsty kontakt z małymi dziećmi.

WZW B

Od 1996 roku szczepi się obowiązkowo wszystkie noworodki, powszechnie szczepiono również nastolatków, więc liczba nowych zakażeń w ciągu ostatnich 20 lat znacznie spadła. WZW B przenosi się przez krew, a jest około 100 razy bardziej zakaźny niż HIV. Zarazić się można zarówno podczas zabiegów medycznych, w gabinecie kosmetycznym, jak i podczas seksu. Jeśli nie byłaś szczepiona, warto to zrobić. Szczepienie uodparnia na co najmniej kilkanaście lat, a bardzo możliwe, że już na zawsze.

ZOBACZ TEŻ: Przestrzegaj tych zasad, a będziesz żyła dłużej

Zobacz również:
W codziennym życiu nie liczy się liczba pompek czy medali, ale sprawność, dzięki której wstajesz z podłogi bez stękania, swobodnie przenosisz dziecko czy nie masz zadyszki na schodach. Te proste testy pomogą Ci sprawdzić, w jakiej naprawdę jesteś formie.
ZOBACZ WIĘCEJ

Komentarze

 
DODAJ KOMENTARZ
REKLAMA