Szczepienia dla dorosłych - na co warto się zaszczepić?

Szczepienia ochronne budzą ostatnio kontrowersje, bo te przeciwko COVID wprowadzone były w wyjątkowy sposób, niejako w trybie awaryjnym. Ale nie daj się zwieść wątpliwościom - szczepienia to wciąż najlepszy sposób na zapobieganie wielu chorobom zakaźnym. Na co warto się zaszczepić?

szczepienia dla dorosłych Shutterstock.com

Zamieszanie wokół szczepionek przeciwko COVID-19 sprawiło, że z zakamarków internetu na światło dzienne wyszły trolle, podważające sens szczepień w ogóle. Przypominamy więc, że gdyby nie szczepienia, wciąż martwiłabyś się o błonicę, gruźlicę polio i jeszcze kilka innych groźnych i powszechnych kiedyś chorób. Dziś już nie musisz.

Szczepienia to jedno z największych osiągnięć ludzkości. Gdyby nie one, dzieci nadal masowo by umierały, a w związku ze zwiększeniem liczby ludności i globalizacją epidemie dziesiątkowałyby narody co kilkanaście lat. Zanim w 2004 roku wprowadzono szczepionkę przeciwko różyczce (która jest szczególnie groźna dla kobiet w ciąży), co roku chorowało w Polsce kilkaset tysięcy osób, głównie dzieci. Dziś to już tylko około tysiąca zakażeń rocznie. Świnka: przed wprowadzeniem szczepionek chorowało 200 000 osób rocznie, dziś niecałe 2000. WZW typu B: było 125 000 rocznie, dziś jest kilkadziesiąt przypadków. Śmiertelnie niebezpieczna niegdyś błonica: kiedyś 40 000, dziś – zero. Dlatego warto sprawdzić, czy w Twojej książeczce szczepień nia ma jakichś luk, a jeśli są – załatać je szczepionką.

ZOBACZ TEŻ: Czym można się zakazić przez krew?

Czy byłam szczepiona?

Jeśli zastanawiasz się, czy byłaś szczepiona na daną chorobę, najprościej jest sprawdzić to w książeczce zdrowia. „W przypadku zagubienia lub zniszczenia książeczki szczepień osoby przeprowadzające obowiązkowe szczepienie ochronne wydają na podstawie posiadanej
karty uodpornienia duplikat książeczki szczepień – wyjaśnia lek . Paulina Nowak z Centrum Medycznego Superior w Krakowie, członkini Polskiego Towarzystwa Wakcynologii. – W razie trudności w zdobyciu dokumentacji czy niemożliwości jej odtworzenia, po zebraniu wywiadu lekarskiego, z którego wynika, że pacjent potencjalnie nie szczepił się na daną chorobę, kwalifikuje się go do szczepienia. W wyjątkowych sytuacjach lekarz może zlecić pobranie z krwi przeciwciał i ocenić, czy pacjent mógł być szczepiony na daną chorobę”. Jeśli masz pewność, że rodzice szczepili Cię zgodnie z kalendarzem szczepień, możesz sprawdzić, na co byłaś szczepiona, na stronie szczepienia.pzh.gov.pl.

Szczepienie przeciwko HPV

Wirus HPV występuje powszechnie. Szacuje się, że ok. 80% populacji w jakimś momencie życia będzie zakażone. W większości przypadków organizm sam pozbywa się wirusa, jednak czasami zakażenie przechodzi w stan przewlekły, a wówczas grozi rozwojem nowotworów – najczęściej raka szyjki macicy. HPV przenosi się głównie drogą płciową. Użycie prezerwatywy zmniejsza ryzyko zakażenia, ale nie gwarantuje 100% bezpieczeństwa.

Najlepszą ochroną przed HPV i rakiem szyjki macicy jest szczepienie. „W Polsce są obecnie dostępne trzy szczepionki przeciwko HPV” – mówi dr Maciej Mazurec, założyciel i ginekolog z wrocławskiego Centrum Zdrowia Kobiety Corfamed. Pierwsza, która się pojawiła, była skierowana przeciwko typom 16 i 18 HPV, czyli tym, które są odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy. Druga szczepionka zapewniała osłonę przeciwko typom 16, 18, oraz 6 i 11. „Te dwa ostatnie typy są z kolei odpowiedzialne za niezbyt estetyczne kłykciny kończyste. Najnowsza szczepionka jest aż 9-walentna. Chroni przed siedmioma typami wysokoonkogennymi i dwoma typami powodującymi kłykciny” – wyjaśnia specjalista. Szczepienie jest najskuteczniejsze u dziewczynek, ale dorosłe kobiety też powinny rozważyć szczepienie, bo nawet jeśli już zdążyły zarazić się jednym typem, szczepionka może je ochronić przed innymi.

SPRAWDŹ RÓWNIEŻ: Objawy chorób wenerycznych. Lepiej dmuchać na zimne.

Szczepienie przeciwko tężcowi

Tężec to choroba układu nerwowego wywołana neurotoksyną wytwarzaną przez laseczki tężca, czyli bakterie występujące powszechnie w glebie, kurzu, wodzie oraz odchodach zwierząt. Każde skaleczenie, nawet drobne, może stać się wrotami zakażenia, a choroba jest bardzo groźna, nawet śmiertelna. Objawy tężca występują po kilku dniach i obejmują m.in. uczucie rozbicia, rozdrażnienie, bezsenność, bóle głowy, pocenie i szczękościsk.

Najprawdopodobniej byłaś szczepiona przeciwko tężcowi, bo ta szczepionka jest w programie szczepień obowiązkowych. Niestety, odporność zmniejsza się z czasem, dlatego osobom dorosłym zalecane są dawki przypominające szczepionki co 10 lat. Szczepienie przypominające może być wykonywane szczepionką przeciw tężcowi lub szczepionką skojarzoną, tzw. DTP. Nie czekaj, aż nadepniesz na zardzewiały gwóźdź, tylko jeśli masz już więcej niż 30 lat, zaszczep się. Dla świętego spokoju.

Szczepienie przeciwko ospie wietrznej

Ospa wietrzna to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Wirus ten jest bardzo zakaźny i niemal każdy, kto miał z nim kontakt, zachoruje. Na ospę wietrzną najczęściej chorują dzieci oraz dorośli, którzy nie przeszli tej choroby w dzieciństwie. „Wirus wywołuje ospę wietrzną (chorobę przebiegającą z gorączką i wysypką w postaci pęcherzyków), a także półpaśca (u 10-20% osób od kilku do kilkudziesięciu lat po zachorowaniu na ospę wietrzną ten sam wirus – uśpiony w organizmie – wywołuje bolesne zmiany na skórze wzdłuż przebiegu nerwów (zaczerwienienie, pęcherzyki podobne do występujących w przebiegu ospy wietrznej). Zajęcie oka grozi uszkodzeniem wzroku, a ucha – słuchu” – wyjaśnia lek. Paulina Nowak.

Jeśli nie byłaś szczepiona i nie przeszłaś ospy wietrznej w dzieciństwie, zaszczep się czym prędzej. „Szczepionka przeciwko ospie wietrznej nie ma górnego ograniczenia wiekowego i jest wyjątkowo bezpieczna” – zachęca ekspertka.

Infekcja wirusem HPV to nie tylko problem kobiet. Nowotwory jamy ustnej i gardła oraz odbytu dotyczą obu płci, a rak penisa oczywiście tylko mężczyzn. Szczepieni przeciwko HPV powinni być więc też chłopcy i mężczyźni.

Szczepienie przeciwko WZW B

Wirusowe zapalenie wątroby może mieć postać ostrą lub przewlekłą. Objawy zakażenia występują mniej więcej u połowy chorych w fazie ostrej i są niespecyficzne, więc łatwo je przegapić. Najczęstsze symptomy to pogorszone samopoczucie, brak apetytu, zażółcenie skóry oraz białkówek oczu, ciemne zabarwienie moczu, biegunki lub zaparcia. WZW B przenosi się przez krew, a jest około 100 razy bardziej zakaźne niż HIV. Zarazić się można zarówno podczas zabiegów medycznych, w gabinecie kosmetycznym, jak i podczas seksu bez prezerwatywy.

W Polsce od 1996 roku szczepi się obowiązkowo wszystkie noworodki, powszechnie szczepiono również nastolatków, więc liczba nowych zakażeń w ciągu ostatnich 20 lat znacznie spadła. Jeśli jednak nie zdążyłaś załapać się na tę falę szczepień, zrób to teraz, bo przewlekłe zakażenie WZW B może prowadzić do rozwoju marskości i nowotworu wątroby.

Zobacz również:
REKLAMA