Obfite miesiączki - przyczyny i leczenie

Gdy miesięczne krwawienie jest wyjątkowo intensywne możesz czuć się gorzej, trudniej zachować higienę, trudniej też zachować spokój, bo obfite miesiączki są zwyczajnie denerwujące. Jakie są przyczyny silniejszego krwawienia i co można zrobić, by rozwiązać problem zbyt krwawych miesiączek wyjaśnia specjalista.

Krwawienie miesięczne Shutterstock.com

O wyjaśnienie wątpliwości dotyczących krwawienia miesięcznego poprosiłyśmy doktora Andrzeja Zmaczyńskiego, ginekologa-położnika z krakowskiego Centrum Medycznego Superior. O co pytałyśmy?

  1. Po czym poznać, że miesiączka jest obfita?
  2. Czy ciąża i poród mogą być przyczyną obfitych miesiączek?
  3. Czy obfite miesiączki mogą się nasilać z wiekiem?
  4. Jakie są przyczyny obfitych miesiączek?
  5. Czy skrzepy w krwi menstruacyjnej są groźne?
  6. Czy obfite miesiączki można leczyć? I czy trzeba?
  7. Czy antykoncepcja ciągła to dobry pomysł, jeśli masz obfite miesiączki?
  8. Czy obfite krwawienie może zapowiadać menopauzę?

   

WH: Kiedy możemy mówić, że miesiączka jest obfita? Jak to przeliczyć na dni/tamponodni? Mililitry?

Kubeczki lub kieliszki menstruacyjne są do tego najdokładniejszą metodą. 80 ml podczas okresu jest maksymalną dopuszczalną objętością, jaką kobieta może w tym czasie stracić. Inne możliwe metody weryfikacji, czy rzeczywiście kobieta ma miesiączki mogące być uznane za zbyt obfite, to jeśli podpaski lub tampony muszą być zmieniane częściej niż co dwie godziny.

Jeśli natomiast chodzi o czas trwania miesiączki, to jeśli trwa ona siedem lub więcej dni, wówczas może to już być powodem do niepokoju. Nie jest ustalona dolna granica, jednak jeśli miesiączka trwa przykładowo trzy dni, to jest to już zbyt krótko – zwłaszcza, jeśli miesiączki są skąpe.

ZOBACZ TEŻ: Co to jest "free bleeding"?

WH: Czy obfite miesiączki u kobiet, które jeszcze nie rodziły mogą mieć inne przyczyny niż u kobiet, które już mają dzieci?

Raczej nie. Jeśli natomiast obfite miesiączki występują po porodzie lub poronieniu, to może to oznaczać obecność resztek po ciąży w organizmie kobiety.

Jeśli z kolei przedłużające się i/lub obfite miesiączki występują u kobiety, która miała cięcie cesarskie, to może to świadczyć o loży w bliźnie po cięciu cesarskim i być wskazaniem do chirurgicznego opracowanie ubytku w bliźnie lub histeroskopii.

WH: Czy jest jakaś zależność między wiekiem a ilością krwi menstruacyjnej?

Nie ma takiej zależności.

WH: Jakie mogą być przyczyny obfitych miesiączek? Coś groźnego?

Przyczyny obfitych miesiączek najlepiej określa akronim PALM COEIN. Objaśniając każdą z liter, wygląda to następująco. „P” oznacza w tym przypadku polipy, „A” adenomiozę (chorobę siostrzaną do endometriozy), „L” jako leiomyomę (mięśniak podśluzówkowy) i „M” – stany przedrakowe raka. Każda z opisanych jest patologią, którą można uwidocznić i następnie bardzo często usunąć.

Jeśli chodzi o polipy, to jeśli krwawienia miesiączkowe są obfite, przedłużające się i częste, wówczas trzeba usunąć przyczynę za pomocą histeroskopii. Z kolei adenomioza jest rodzajem endometriozy zlokalizowanym w ścianie macicy. Sama endometrioza to natomiast obecność tkanki endometrium poza jamą macicy (choćby w jajnikach, otrzewnej, ale też w tak odległych obszarach ciała jak choćby płuca czy stawy). Wspomniana adenomioza to chyba najtrudniejsza w leczeniu przyczyna obfitych krwawień. Jeżeli jest rozlana w obrębie całego trzonu macicy, wówczas stosuje się albo doustne leczenie hormonalne, najczęściej antykoncepcyjne, albo hormonalną wkładkę wewnątrzmaciczną uwalniającą levonorgestrel, a w ostateczności – wycięcie macicy.

Jeżeli adenomioza nie jest rozległa, a pacjentka chce starać się o ciążę, wówczas można spróbować usunąć samo ognisko adenomiozy, co jest jednak bardzo trudną operacją. Wymaga ogromnego doświadczenia i wcześniejszego przygotowania.

Kolejną przyczyną jest leiomyoma, a więc mięśniaki podśluzówkowe (FIGO 0, 1, 2) lub przyśluzówkowe (FIGO 3), które również mogą być przyczyną zbyt obfitych krwawień. Mięśniaki te najczęściej można usunąć w stosunkowo prosty sposób, a więc poprzez histeroskopię – ambulatoryjną lub w trybie szpitalnym.

Litera „M” odpowiada tutaj słowu malignancy, co oznacza stany przedrakowe i rakowe. Jeśli kobieta nie stara się o ciążę, trzeba wówczas usunąć macicę bądź zastosować chemioterapię. Jeżeli natomiast są to stany raka przedinwazyjnego, a kobieta planuje jeszcze starać się o ciążę, można wówczas zastosować protokół oncofertility, zachowując tym samym płodność pacjentki. Należy wówczas histeroskopowo usunąć zmiany z macicy, podać pacjentce terapię hormonalną albo wkładkę wewnątrzmaciczną, a następnie – co trzy miesiące – wykonywać biopsję lub histeroskopię z biopsją, żeby wizualnie lub patomorfologicznie sprawdzać, czy choroba utrzymuje się lub czy jest w remisji.

Z kolei pod akronimem COEIN kryją się zaburzenia krzepnięcia, owulacji, jatrogenne, endometrialne (np. stany zapalne endometrium) i polekowe.

Wszystko, co kryje się pod akronimem PALM, to dolegliwości, które można usunąć jedynie operacyjnie lub zabiegowo, natomiast COEIN klasyfikują się do zbierania wywiadu i leczenia doustnego.    

WH: Czy skrzepy w krwi menstruacyjnej to coś niepokojącego?

Tak, szczególnie, kiedy ich kolor jest brązowy lub czarny, bądź kiedy są niepokojąco dużych rozmiarów. Wymaga to wówczas badania ginekologicznego. Nie zawsze nieprawidłowe krwawienia doprowadzają do anemii, a często jest ona nieuchwytna, bo pojawia się jedynie zaraz po krwawieniu, ale może też ona prowadzić do ogólnego osłabienia, co również jest wskazaniem do badania.

Często zdarza się, że kobiety przyjmują żelazo, przepisywane przez lekarzy innych specjalności – na zasadzie takiej, że niedokrwistość spowodowana jest niedoborem żelaza, co nie zawsze wiąże się z zaburzeniami wchłaniania. Tymczasem u kobiet, jeśli mamy do czynienia z anemią z powodu niedoboru żelaza, to pierwsze co powinno być wykonane, to konsultacja i badanie ginekologiczne (w tym USG i cytologia).

Samo zaleczanie niedoboru żelaza nie jest bowiem żadnym leczeniem. Trzeba leczyć przyczynę obfitych krwawień, nie jedynie skutki problemu.

ZOBACZ TEŻ: Czy można sikać z tamponem w środku?

WH: Jak można "wyleczyć" obfite miesiączki i czy w ogóle trzeba?

Jeśli przyczyna obfitych miesiączek tkwi w omówionym wcześniej COEIN, wówczas można interweniować farmakologicznie. Jeśli natomiast przyczyna tkwi w PALM, wówczas leczenie powinno przebiegać operacyjnie. Podsumowując, tak, można leczyć obfite miesiączki i należy to robić. W większości przypadków jest to bowiem problem, z którym można sobie poradzić.

WH: Czy antykoncepcja ciągła (bez krwawienia z odstawienia) to dobry pomysł dla kobiet, które krwawią obficie?

Tak, jest to bardzo dobry pomysł. Nie zapominajmy jednak, że w takim przypadku nadal mamy do czynienia z zaleczaniem. Jeśli więc uda się dojść do przyczyny problemu, należy ją usunąć, nie zaleczać. Stosowanie antykoncepcji jest jedynie leczeniem sytuacyjnym – jeśli musimy przygotować pacjentkę do zabiegu, musimy poprawić parametry jej krwi i ograniczyć krwawienie do czasu zabiegu, dalszej diagnostyki czy hospitalizacji.

Przykładowo w przypadku omawianej wcześniej adenomiozy, taka metoda jest bardzo dobrym rozwiązaniem. Jeśli nie ma ku temu przeciwwskazań i powikłań, to można to uznać za świetny sposób leczenia. Szczególnie, że jest już dedykowane leczenie pod postacią złożonego leku relugolix z estradiolem i octanem noretisteronu.

Skuteczną metodą jest również założenie wkładki wewnątrzmacicznej, która jest bezpieczna Także jest to terapia ciągła, a w efekcie jej stosowania krwawienie zwykle się zmniejsza. Jednocześnie we wkładkach stosuje się tylko jeden składnik hormonalny, przez co krwawienie zwykle się zmniejsza i mniejsze jest ryzyko powikłań niż w przypadku dwuskładnikowej antykoncepcji doustnej.

WH: Czy nasilenie krwawienia miesięcznego po 40. może zapowiadać menopauzę?

U kobiet pomiędzy 40-tym a 50-tym rokiem życia nieprawidłowe krwawienia miesiączkowe lub międzymiesiączkowe występują tak naprawdę nawet w połowie przypadków. Nie tyle jest to zatem zapowiedź, co po prostu fizjologia, czyli bardzo częsta dolegliwość.

Nigdy jednak nie powinno się tego ignorować. Obfite krwawienia po 40-tym roku życia również powinny być diagnozowane. Taki stan może bowiem być objawem różnych patologii. Bo choć dla kobiet w tym wieku jest to typowe, to jednocześnie zwykle jest to związane z jakąś nieprawidłowością.

SPRAWDŹ TEŻ: Skąd się bierze ból podczas stosunku?

lek. med. Andrzej Zmaczyński
Pracuje jako asystent w Oddziale Klinicznym Endokrynologii Ginekologicznej i Ginekologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie oraz jest pracownikiem naukowo-dydaktycznym Kliniki Endokrynologii Ginekologicznej Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Przyjmuje w Centrum Medycznym SUPERIOR
Zobacz również:
REKLAMA