Czym jest fobia i jej najczęstsze rodzaje

Ludzie mają skłonność do lekceważenia fobii, a to może być poważny życiowy problem. Sprawdzamy, ile w tym histerii, a ile prawdziwego cierpienia i publikujemy ranking najpopularniejszych fobii. 

kobieta i pająk fot. shutterstock.com
fot. shutterstock.com

W ostatnich latach wydarzyło się kilka katastrof lotniczych, np. rozbicie samolotu prezydenckiego w Smoleńsku, zaginięcie Boeinga 777 malezyjskich linii lotniczych czy katastrofa samolotu Airbus linii Germanwings, który rozbił się w Alpach francuskich.

REKLAMA

Za każdym razem, kiedy słyszymy o podobnym zdarzeniu, pobudza to nasze ukryte lęki i wydaje nam się, że lot samolotem to mocno ryzykowna sprawa, chociaż tak naprawdę co 4 sekundy gdzieś na świecie startuje samolot i przeważnie dolatuje do celu, a ryzyko śmierci w katastrofie lotniczej wynosi jeden do 29 milionów.

To jest strach trochę irracjonalny: większość z nas potrafi go opanować i lata, kiedy musi. Są jednak osoby, dla których jednak ten lęk jest nie do opanowania. Sama myśl o lataniu wywołuje ataki paniki. I nie dzieje się to tylko w naszej głowie, tylko mamy całkiem realne, nieprzyjemne doznania fizyczne, łącznie z omdleniami. To jest właśnie fobia.

„Warto wiedzieć, jaka jest różnica między strachem i lękiem - mówi Michał Grasza, terapeuta poznawczo-behawioralny z centrum terapii „Od Nowa” we Wrocławiu. – Strach to psychologiczna i fizjologiczna reakcja na konkretne zagrożenie. Ma za zadanie utrzymać nas przy życiu – wbrew temu, co może nam się wydawać, jest bardzo potrzebny. Z lękiem mamy do czynienia, gdy obawiamy się jakiegoś niesprecyzowanego zagrożenia, boimy się tego, co w naszym mniemaniu może się wydarzyć, czyli nie podejmujemy działania tylko z powodu myśli o niebezpieczeństwie”.

Z psychiatrycznego punktu widzenia fobia to irracjonalny, paraliżujący lęk przed rzeczami, sytuacjami, zjawiskami, które obiektywnie nie są groźne (albo jeśli są, to w minimalnym stopniu). Osoby dotknięte fobią przez większość czasu zachowują się najzupełniej normalnie, podejmują racjonalne decyzje. Dopiero gdy zetkną się z bodźcem, który wzbudza lęk, ich zdrowy rozsądek znika w jednej chwili.

Sprawdź także, jak radzić sobie z fobią i co się dzieje z Twoim ciałem, kiedy panikujesz.

REKLAMA

REKLAMA

kobieta i myszy fot. shutterstock.com
fot. shutterstock.com

Reakcją otoczenia jest na ogół niedowierzanie i drwina. „Pacjenci, którzy do mnie trafiają, to nie osoby, które szukają sobie problemów, tylko takie, którym lęk niszczy życie osobiste i zawodowe - mówi Michał Grasza. - Nie pozwala im normalnie funkcjonować i cieszyć się życiem. Chciałbym to podkreślić: osoby zmagające się z fobiami przeżywają ogromne cierpienie, a często są nierozumiane przez bliskich czy pracodawców. Uważane są za »dziwaków«, bo jak można bać się wychodzić z domu, jak można bać się rozmowy z drugim człowiekiem, jak można bać się latać samolotem – pytają z pogardą? Można, i wiele osób tego doświadcza”.

Z większością lęków ludzie radzą sobie w ten sposób, że unikają sytuacji czy obiektów powodujących lęk. Ale według psychologa to tylko pogłębia problem, bo poradzić sobie z lękiem można tylko przez konfrontowanie się z nim. Właśnie do tego służy terapia.

Kiedy czujemy, że nasza fobia nie pozwala nam normalnie funkcjonować, koliduje z naszą pracą (np. uniemożliwia podróże służbowe), wpływa na relacje rodzinne – warto podjąć leczenie. Ale czy można całkowicie wyleczyć kogoś z fobii?

„Często pacjenci przychodzą na terapię z założeniem, że po jej zakończeniu już nie będą się bać. A to nie o to chodzi. Strach jest nam potrzebny do przeżycia. Celem terapii jest zmniejszenie lęku do poziomu, który pozwoli pacjentowi bez większego trudu podejmować aktywności, których wcześniej unikał” - mówi Michał Grasza. Według psychologa warto dać sobie około 6 miesięcy, aby uporać się z fobią. Wszystko zależy od naszej determinacji.

Najczęstsze fobie

W literaturze specjalistycznej opisano ponad 200 rodzajów fobii. Niektóre dosyć pospolite, inne zupełnie dziwaczne (lęk przed otworami). Oto ranking najpopularniejszych.

  • zoofobia: 50% fobii dotyczy zwierząt, owadów, węży, gryzoni czy ptaków.
  • akrofobia: kolejna rozpowszechniona fobia to lęk wysokości.
  • klaustrofobia: lęk przed ciasnymi pomieszczeniami. Przerażają windy, jaskinie, tunele.
  • aerofobia (awiofobia): boimy się samolotów i wszystkiego związanego z lataniem.
  • hydrofobia: paniczny strach przed wejściem do zbiornika wodnego.
  • dentofobia: lęk przed wszystkim, co jest związane z dentystą: ból, dźwięk, zapach itp.
  • kancerofobia: paniczny lęk przed chorobami.
  • hematofobia: mdlejemy na widok krwi, osłabia nas nawet sama możliwość zranienia.
  • astrafobia: przeraża nas burza, pioruny i błyskawice.
  • fobia społeczna: inni ludzie wzbudzają w nas silny niepokój.

WH 07-08/2016

Zobacz również:
Kitesurfing w Polsce z roku na rok staje się coraz popularniejszy. Jeszcze 16 lat temu uprawiała go garstka zapaleńców, dziś widok kite'a nad falami Bałtyku nie budzi już zdziwienia. Przez ten czas ewaluował nie tylko sprzęt, ale i technika pływania, rozgrywane podczas zawodów konkurencje i ilość zapaleńców na wodzie. Kitesurfing ma już tak wielu fanów na świecie, że znalazł się w programie Igrzysk Olimpijskich w Paryżu w 2024 roku.
ZOBACZ WIĘCEJ

Komentarze

 
DODAJ KOMENTARZ
REKLAMA