Zapalenie powięzi – przyczyny, objawy, leczenie.

Zapalenie powięzi może się objawiać w podobny sposób jak schorzenia neurologiczne czy reumatologiczne: dziwnymi bólami pleców, drętwieniem różnych partii ciała, bólem tkanek miękkich przy przekręcaniu się w łóżku. Pacjenci cierpiący na zapalenie powięzi miesiącami tułają się po gabinetach lekarskich, nie mogąc znaleźć przyczyny bólu.

Zapalenie powięzi Shutterstock.com

Spis treści

Powięź to jeden z największych organów naszego ciała, który do niedawna był traktowany jako opakowanie dla mięśni. Wyniki badania opublikowanych w prestiżowym magazynie „New Scientist” pokazują, jak bardzo powięź była przez zachodnią medycynę niedoceniania. Szczegółowy artykuł na temat ostatnich badań nad powięzią przeczytasz tu: Powięź - budowa, funkcje, rolowanie (wideo).

Co to jest powięź?

Istnieją trzy rodzaje powięzi:

  • powięź powierzchniowa oddzielająca mięśnie od skóry,
  • powięź głęboka, otaczająca poszczególne mięśnie,
  • powięź trzewna, która utrzymuje organy wewnętrzne na swoim miejscu.

Powięź jest zbudowana z tkanki łącznej, na którą składają się głównie włókna kolagenu i elastyny oraz  substancja międzykomórkowa, która ma krystaliczną budowę. Dzięki tej budowie możliwe jest przewodzenie impulsów elektrycznych, które są katalizatorami zmian biochemicznych. W powięzi znajdują się naczynia krwionośne i włókna nerwowe, dlatego powięź pełni też ważną rolę w przewodzeniu impulsów i odżywianiu innych tkanek. Powięź stanowi coś na kształt wewnętrznego rusztowania –  chroni mięśnie i utrzymuje poszczególne organy na swoim miejscu.

Co to jest zapalenie powięzi?

Zdrowa powięź, dzięki kolagenowi i elastynie, jest elastyczna i lepka. Składa się z kilku warstw, które przesuwają się względem siebie. Gdy na skutek przeciążeń, albo braku ruchu dojdzie do zlepienia się warstw powięzi, następuje jej usztywnienie. Powięź przestaje wówczas przypominać siatkę utkaną z pajęczej sieci, a zaczyna być podobna do filcu. Taka sztywna powięź nie tylko źle transportuje substancje odżywcze, ale też może napierać na kręgosłup, powodować złą pracę stawów, przez zmiany biochemiczne mogą w niej powstawać stany zapalne, które powodują długotrwały i bardzo dokuczliwy ból.  

Powięź piersiowo-lędźwiowa a ból pleców

Powięź piersiowo lędźwiowa składa się z trzech warstw i łączy się z wieloma mięśniami w okolicy pleców i pośladków.  Jej włókna dochodzą zarówno do prostownika grzbietu, jak i czworobocznego lędźwi oraz mięśnia pośladkowego większego. Powięź łączy się również z kręgosłupem w odcinku piersiowym i lędźwiowym, z żebrami, miednicą i przednią ścianą jamy brzusznej. Włókna powięzi piersiowo lędźwiowej oplatają cały tułów i – co istotne – biegną po skosie, np. od prawego pośladka, do lewego barku.  Kilka lat temu odkryto, ze w powięzi znajdują się tzw. telocyty, czyli komórki o bardzo długich wypustkach dochodzących nawet do 1 metra, które przesyłają sygnały pomiędzy różnymi częściami ciała. Ból w barku wcale nie musi oznaczać, że stan zapalny czy uraz miał miejsce w barku, może nastąpił w przeciwległym pośladku i stamtąd informacje o bólu zostały przesłane przez powięź.

W powięzi znajduje się sześć razy więcej tzw. wolnych zakończeń nerwowych niż mięśniach szkieletowych. Mikrourazy i stany zapalne powięzi drażnią je wywołując ból. Informacja o stanie zapalnym zostaje przekazana do rdzenia kręgowego i mózgu. Mózg wysyła polecenie ochrony uszkodzonych miejsc, co prowadzi do zwiększenia napięcia tkanek i potęguje ból. Jedynym rozwiązaniem jest ich mechaniczne rozluźnienie.

SPRAWDŹ: Powięź - zobacz, jak o nią dbać

Powięź piersiowo-lędźwiowa – przyczyny bólu, leczenie

Naukowcy z National Institutes of Health w Maryland zbadali, że osoby z przewlekłym bólem pleców w odcinku lędźwiowym miały powięź piersiowo-lędźwiową o 20% sztywniejszą niż inni. Ich zdaniem ta sztywność została wywołana przeciążeniami lub brakiem ruchu, co spowodowało sklejenie się kilku warstw tkanki, które nie mogły przesuwać się swobodnie względem siebie, jak to się dzieje w zdrowej powięzi. Masaż wykonany przez osteopatę lub doświadczonego fizjoterapeutę wyrównuje napięcia powięzi, rozluźnia ją, w znacznej mierze zmniejszając dolegliwości bólowe.

Dla prawidłowego funkcjonowania powięzi ważna jest prawidłowa postawa ciała, regularna aktywność fizyczna, picie odpowiedniej ilości wody, dieta bogata w warzywa i dobre tłuszcze, a także terapie manualne. Rozciąganie powięzi, rolowanie i masaż to najlepszy sposób na zapobieganie dolegliwościom bólowym, które pojawiają się zwykle wraz z wiekiem. Jak to zrobić? Zobacz na naszym filmie wideo. (Powięź - budowa, funkcje, rolowanie (wideo).

 

Zapalenie powięzi podeszwy – przyczyny i objawy

Powięź podeszwy nazywana jest również rozcięgnem podeszwowym stopy. To włóknista struktura, która zaczyna się na pięcie, stamtąd rozdziela się na pięć grup włókien, z których każda biegnie do innego palca. Główną funkcją powięzi podeszwy jest utrzymywanie łuku stopy i jej amortyzacja podczas ruchu.

Istnieją cztery główne przyczyny zapalenia rozcięgna podeszwowego:

  1. Spędzanie wielu godzin dziennie w pozycji stojącej. Na zapalenie powięzi stopy zapadają często fryzjerzy, sprzedawcy sklepowi czy kucharze.
  2. Przeciążenia spowodowane uprawianiem sportów lub bieganie w źle dobranym obuwiu, zwłaszcza po twardych nawierzchniach.
  3. Wady stóp, jak płaskostopie czy tzw. stopa wydrążona (łuk stopy jest tak duży, że stopa dotyka podłoża tylko piętą i okolicą palców).
  4. Otyłość.

Zapalenie powięzi podeszwy daje charakterystyczne objawy: ból śródstopia zaraz po wstaniu z łóżka, który po „rozchodzeniu” ustępuje, a wieczorem znowu się nasila. W czasie odpoczynku i nocą dolegliwości bólowe raczej nie występują. Stan zapalny rozcięgna podeszwowego może prowadzić do tzw. ostrogi piętowej, czyli ostrego bólu środka pięty, co jest spowodowane zwapnieniem powięzi w miejscu przyczepu, czyli guza piętowego.

Zapalenie powięzi podeszwy – leczenie

Najpierw należy wyeliminować przyczynę powstania stanu zapalnego powięzi. Sportowcy przeciążający stopy muszą na jakiś czas zrezygnować z treningów. Biegacze powinni udać się na konsultacje do lekarza ortopedy, by sprawdzić sposób przetaczania stopy podczas biegu (rotacja po wewnętrznej krawędzi to pronacja, po zewnętrznej – supinacja) i w zależności od rodzaju rotacji dobrać wkładki do butów biegowych. Dobrze jest też porozmawiać ze specjalistą i dobrać podeszwę butów do nawierzchni, na której najczęściej trenujemy.  Wkładki ortopedyczne powinny nosić na co dzień osoby mające wady stóp i osoby z dużą nadwagą.

Przy dolegliwościach bólowych zalecane jest chłodzenie stopy, a kiedy ból staje się uciążliwy lekarz może przepisać niesteroidowe leki przeciwzapalne. Zapalenie powięzi podeszwy wymaga również rehabilitacji, która obejmuje:

  • rozciąganie powięzi stopy, łydki i tyłu uda,
  • automasaż powięzi stopy przy pomocy piłeczki golfowej lub tenisowej,
  • kinesiotaping, czyli stosowanie specjalnych plastrów wspomagających odpowiednie mięśnie podczas ruchu,
  • zabiegi falą uderzeniową w uzasadnionych przypadkach.

ZOBACZ TEŻ: W formie bez bólu – ćwiczenia zapobiegające kontuzjom

REKLAMA