Squash - zasady i korzyści z gry w squasha

Squash jest sportem bardzo szybkim i dynamicznym. Tutaj liczy się umiejętność sprawnego poruszania się po korcie i nieustanna obserwacja piłki. O tym, dlaczego mówi się, że squash to szachy na korcie, porozmawiałyśmy z wielokrotną Mistrzynią Polski w squashu, Dominiką Witkowską.

Squash fot. shutterstock.com

Squash – spis treści

Co to jest squash?

Zamknięty kort, niewielka piłka, dwie rakiety i dwóch zawodników. Brzmi trochę jak tenis, ale squash z tenisem nie ma dużo wspólnego. „Porównywanie squasha do tenisa ziemnego to trochę jakby porównywać tenis ziemny do badmintona – są dwie rakiety i dwóch rywalizujących ze sobą graczy, ale na tym podobieństwo się kończy” – mówi wielokrotna Mistrzyni Polski w squashu, Dominika Witkowska. W tym sporcie trzeba mieć oczy dookoła głowy i cały czas patrzeć na piłkę i przeciwnika. Poza tym bardzo ważnym elementem jest tutaj taktyka gry. Trzeba myśleć, jak rozegrać piłkę i ustawiać sobie w głowie akcję tak, żeby ją dobrze skończyć – dokładnie tak jak w szachach – dlatego squash nazywany jest szachami na korcie. Nasza ekspertka wyjaśnia, że tak naprawdę jest to połączenie czterech dyscyplin – „Maratonu, bo trzeba być wytrzymałym jak maratończyk, boksu, bo trzeba być silnym jak bokser, sprintu, bo trzeba być szybkim jak sprinter i szachów, ponieważ trzeba myśleć jak szachista. Tutaj bardziej liczy się dokładność zagrania niż siła uderzenia”.

Squash – historia

Squash to dyscyplina sportowa, która została zapoczątkowana w więzieniu, a konkretnie w londyńskim Fleet Prison. Osadzeni w nim więźniowie, szukając rozrywki, grali w „Racquet”, czyli grę polegającą na odbijaniu piłki od ściany przy pomocy rąk lub rakietki. Ta aktywność stała się również popularna wśród uczniów angielskich szkół, między innymi szkoły w Harrow w 1830 roku, gdzie zyskała miano squasha. Uczniowie dostrzegli, że przebita piłka nie odbija się już tak dobrze od ściany i nie wraca do gracza, a zamiast tego rozgniata się (tłum. z ang. squash). Od tego czasu squash ewoluował, a pierwsze oficjalne Mistrzostwa Squasha odbyły się w Anglii w 1920 roku.

W Polsce squash pojawił się stosunkowo późno, bo dopiero w 1976 roku, ale bardzo szybko zyskał na popularności. W 1982 roku powstał pierwszy obiekt z kortami do squasha: warszawski Wawer, British Country Club, gdzie mogli grać tylko pracownicy ambasady i ich goście. Dzisiaj w naszym kraju jest już 800 kortów w 300 obiektach, na których możemy grać w squasha.

Squash – zasady gry

Rozgrywka toczy się między dwoma graczami na korcie, który jest otoczony czterema ścianami. Każda gra rozpoczyna się serwisem, ale zanim to nastąpi, trzeba zdecydować, kto ma go wykonać. Tak,  jak przy wielu sportach, najpierw następuje losowanie – w tym przypadku poprzez zakręcenie rakiety. Wygrany wybiera pole (tzw. serwis box), z którego będzie zagrywał i rozpoczyna grę.

Serwujący musi odbić piłkę tak, aby ta uderzyła najpierw w górną część ściany frontowej –przestrzeń ta jest wyznaczona liniami. Następnie piłka musi wpaść w pole przeciwnika, czyli w przeciwległą ćwiartkę od serwującego. W czasie wymiany piłka nie musi już być zagrana najpierw na przednią ścianę, kolejność odbicia jest dowolna (np. można odbić najpierw piłkę od ściany bocznej, ale zawsze piłka musi dotknąć przedniej ściany). Ważne jest, że nie można zagrać piłki poniżej najniższej linii na przedniej ścianie, która nazywana jest blachą. Można odebrać piłkę po jednym odbiciu od ziemi lub od razu po zetknięciu ze ścianą przednią, czyli z tzw. volleya. Jeżeli serwujący zawodnik wygra pierwszą wymianę, to następny serwis musi odbyć się z przeciwnego „serwis boxu” i do czasu, kiedy zdobywa punkty, musi je zmieniać.

W squashu, tak samo jak w tenisie, wyróżniamy dwie strony uderzeń: forehand i backhand, a punkty można zdobywać na dwa sposoby.

Sposób 1: Zdobywasz punkt, kiedy po Twoim odbiciu przeciwnik nie zdąży odbić piłki przed jej drugim odbiciem się od ziemi.

Sposób 2: Jeśli zagrasz piłkę w pole autowe, czyli poza wyznaczone linie, przeciwnik zdobywa punkt.

Zwykle cały set grany jest do 11 punktów, ale często trwa znacznie dłużej, ponieważ gra może zakończyć się, dopiero kiedy zawodnik zdobędzie przewagę 2 punktów. Gra toczy się do 2 lub 3 wygranych setów.

Trenerka opowiedziała nam jeszcze o dwóch sytuacjach kolizyjnych, które profesjonalnie nazywają się: let i stroke. – „Są to sytuacje, gdzie dwóch zawodników się zderza lub zagrywa na siebie piłkę, co uniemożliwia zagranie przeciwnikowi, to wtedy traci punkt”. 

Polak oficjalnym rekordzistą Guinnessa w grze w squasha 

W 2015 roku Piotr Misiło został wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa po tym, jak rozegrał 100 meczy w squasha (jeden po drugim) – w 17 godzin i 58 minut rozegrał 36 setów i zdobył 5628 punkty. 

Squash – sprzęt i strój

Sprzęt do squasha

Cały sprzęt do gry w squasha możesz wypożyczyć w każdym klubie squashowym.

Rakieta – odpowiednio dopasowana do umiejętności osoby grającej. „Żeby wygenerować dobrą siłę z rakiety, szczególnie na początku, rakieta nie może być zbyt lekka” – tłumaczy trenerka squasha. Dlatego na początek sięgnij po tę o wadze około 140 g, a wraz z rozwojem umiejętności dobieraj rakietę do swoich preferencji i komfortu gry. Nasza ekspertka podkreśla również, że bardzo ważny jest balans w rakiecie – „na początku powinien być na główkę, żeby było łatwiej uderzać w piłkę”.

Piłka do squasha – niewielka piłka, która słabo się odbija. Jest kilka rodzajów piłek do squasha, które dobiera się do poziomu zaawansowania graczy.

Jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z tym sportem, wybierz piłkę amatorską (niebieską lub oznaczoną niebieską kropką), która jest większa i lepiej się odbija niż ta do profesjonalnej gry. Kiedy poznasz podstawy squasha, możesz przejść do gry piłką bez kropek, a kiedy w pełni opanujesz już technikę gry, sięgnij po piłkę z jedną kropką, która świetnie sprawdzi się na treningach i indywidualnych sparingach. Na turniejach i ćwiczeniach dla profesjonalistów gra się już piłką, która odbija się najsłabiej i jest oznaczona z dwoma kropkami.

Okulary ochronne – przezroczyste, plastikowe okulary, które ochronią Twoje oczy przed ewentualnym uderzeniem.

Strój do squasha

Buty na jasnej podeszwie – szczególnie ważne w squashu. Powinny być przeznaczone do sportów halowych typu squash czy badminton, a nie do piłki nożnej czy koszykówki. „Buty do squasha nie mogą być wysokie (za kostkę), ale mają dobrze stabilizować stopę, żeby uniknąć kontuzji” – wyjaśnia założycielka szkoły School Of Squash. Buty do squasha muszą mieć jasną, nie brudzącą, elastyczną, ale wytrzymałą podeszwę – tzw. podeszwę no marking. Ponadto podeszwa powinna dobrze trzymać się nawierzchni na korcie i nie ślizgać się po niej. Wybierz buty lekkie, przewiewne, wykonane z oddychającego materiału.

Top lub koszulka sportowa – przede wszystkim ma być wygodna i oddychająca.

Legginsy, spodenki lub spódniczko-spodenki – takie, które nie będą krępowały Twoich ruchów podczas gry. Na turniejach kobiety grają w spódniczkach.

Skarpetki – najlepiej dłuższe, elastyczne, dobrze dopasowane do stopy, które nie będą się zwijały.

Frotki na rękę – dzięki nim nie będziesz musiała często sięgać po ręcznik podczas intensywnej gry. Możesz również zaopatrzyć się we frotową opaskę na głowę, która zatrzyma spływający po czole pot.

SPRAWDŹ: Tenis ziemny: 10 powodów, dla których powinnaś grać

Squash – przeciwwskazania

Należy pamiętać, że squash to wymagający i bardzo dynamiczny sport, dlatego trzeba się dobrze do niego przygotować. Oprócz niezbędnej rozgrzewki upewnij się, że w pełni wróciłaś do formy po starych urazach i nie masz napięć mięśniowych, które mogłyby zwiększać ryzyko wystąpienia kontuzji. Z gry w squasha powinnaś zrezygnować przede wszystkim na okres ciąży oraz leczenia wszelkiego rodzaju kontuzji.

Squash – jak zacząć?

Squash to szybki sport, który wymaga wytrzymałości, sprawności i koordynacji ruchowej, dlatego umów się z instruktorem i zacznij od podstaw. Nie musisz specjalnie przygotowywać się do pierwszego treningu na korcie. Wystarczy, że zabierzesz ze sobą wygodny strój sportowy, buty z jasną podeszwą i dobre chęci. Sprzęt bez problemu wypożyczysz w klubie sportowym, gdzie instruktor dobierze dla Ciebie odpowiednią rakietę i piłkę. Trener powie Ci o wszystkich zasadach bezpieczeństwa i nauczy Cię poprawnej techniki gry, żebyś mogła jak najszybciej cieszyć się grą. W squashu bardzo istotny jest również chwyt rakiety i od tego powinna zacząć się Twoja nauka. Rakietę do squasha należy trzymać chwytem „V”, czyli w taki sposób, aby boczna krawędź rączki znajdowała się między kciukiem a palcem wskazującym w linii prostej.

Ile kalorii można spalić podczas jednego meczu w squasha? 

Podczas gry w squasha można również szybko spalić sporo kalorii. Jednak nie da się jednoznacznie powiedzieć, ile kalorii spalisz podczas godzinnej gry w squasha, ponieważ zależ to przede wszystkim od intensywności treningu czy gry. Może być to zarówno 500, jak i 800 kalorii.

Squash – najczęstsze kontuzje

Nasza ekspertka opowiada, że podczas gier amatorskich najczęściej pojawiają się siniaki, które wynikają z wzajemnego uderzania się rakietami lub piłkami przez graczy. Poza tym zdarzają się:

  • naciągnięcia lub naderwania mięśni
  • urazy stawów skokowych oraz kolanowych
  • urazy stożka rotatorów, tzw. łokieć tenisisty
  • kontuzje stawu barkowego, łokciowego, nadgarstkowego

Dobrze dobrane buty i sprzęt są oczywiście bardzo ważne, ale ryzyko wystąpienia kontuzji zminimalizujesz przede wszystkim przez wykonanie porządnej rozgrzewki (10 minut wystarczy), a po treningu czy meczu rozciąganie. Podczas samej gry należy również pamiętać o uzupełnianiu płynów.

Reprezentacja damska seniorska 2021/2022

W tym roku do Kadry Polski na Mistrzostwa Europy zostały powołane: 

  • Karina Tyma
  • Natalia Ryfa
  • Kinga Szymaniak
  • Magda Kamińska

Ekspertka

””

DOMINIKA WITKOWSKA

utytułowana polska zawodniczka i trenerka squasha

7-krotna Mistrzyni Polski. Pierwsza Polka sklasyfikowana w top 100 PSA na miejscu 84 w 2012 roku. Wielokrotna reprezentantka Polski. Dwukrotna Vice-mistrzyni Europy Masters w kategorii WO35 oraz WO40. Założycielka szkoły squasha School Of Squash w ramach której prowadzi zajęcia indywidualne i grupowe oraz szkółkę juniorską.

ZOBACZ TEŻ: Stretching – dynamiczny czy statyczny

REKLAMA